Category: विचार

मोटरसाइकल र्याली गर्नेलाई भोट नदिनोस् !

हेमन्त गिरी पेट्रोलको सामान्य मूल्य एक सय रूपैयाँ आसपास छ नेपालतिर । एउटा र्यालीमा प्रति मोटरसाइकल कम्तिमा दुई लिटर नै पेट्रोल खर्च हुँदा पनि दुई सय रूपियाँ बराबरको ईन्धन खपत हुन्छ । सामान्य भन्दा सामान्य दलको एउटा गाउँपालिकाको एकपटकको र्यालीमा कम्तिमा पनि दुई सय मोटरसाइकल गुड्लान । त्यसो भयो भने एउटा गाउँपालिका वा नगरपालिकामा प्रति दल चालीस हजार बराबरको ईन्धन खपत हुन्छ । यस आधारमा देशभरमा हजारको आसपासको संख्यामा रहेक़ा गाउँपालिका र नगरपालिकामा हुने एउटा सामान्य दलको र्यालीको हिसाब निकाल्दा झण्डै चार करोड बराबरको पेट्रोल खपत हुन आउँछ । यो एउटा सामान्य दलको कुरा हो । यही आँकड़ामा समावेश...

Read More

आमासँग दिल्लीमा एक महिना: लाग्छ, जीवन बाध्यताको संग्रह हो

विष्णु पौडेल, पोर्चुगल विदेशमा खुट्टा टेकेको थाहा नपाई ५ वर्ष पुगेको थियो । यो दशैंमा आउछु, अर्काे दशैंमा आउछु भन्दाभन्दै ५ वटा दशै गइसकेछन् । चाहना हुँदाहुँदा पनि फर्कन समयले साथ दिएन । दिन यसरी बितेछ कि यति लामो समय कटेको पत्तै भएन । अन्तत नेपाल फर्कने साइत जुर्यो यसपालीको दशैमा । मनमा अनेकौं खुशीका फाँटहरु फैलन थाले । यादहरु जमराका टुसा जस्तै छरफस्ट पुष्टाउन थाले । मन दशैमय भएको थियो । काठमाडौं पुगेपछि भरतपुर सम्मको २२ मिनेट प्लेनको यात्रामा तल देखिएको जमिनको दृष्य फोटोको फ्रेम जस्तै बनेर बस्यो । भरतपुर एयरपोर्टमा लिन आएका सबै आफन्तहरुको आखाँमा छचल्किएको आशु,...

Read More

वर्तमान समय र स्वास्थ्य

कृष्ण चापागाईं आधुनिक समय विज्ञान-प्रविधिको समय हो, भौतिक उन्नति र प्रगतिको समय हो । यहि भौतिकतामा रम्न मानिसले आफ्नो भौतिक र मानसिक स्वास्थ्यलाई दाउमा राखेर समाजका अगाडी सम्पन्न हुन खोजिरहेछ । कामकाजले गर्दा मानिसको खाने-सुत्ने समय अनियमित भैरहेको छ । स्वच्छ पिउने पानी र ताजा हावा त बिरलै भेट्न पाइन्छ विशेषतः शहरी क्षेत्रमा । काठमाडौं उपत्यकामा भैरहेको सडक विस्तार आदिले गर्दा उपत्यका धूलोमा चुर्लुम्मै डुबिसकेको छ । यस्तो समयमा मानव स्वास्थ्य अत्यन्त संवेदनशील अवस्थामा रहेको छ । त्यस्तै वर्तमान समयमा मानिसको खानपिन पनि अस्वस्थकर हुँदै गईरहेको छ । होटलहरुमा बासी र कमसल खानेकुराको बिग्बिगी छ भने तरकारीहरुमा विषाक्त औषधि...

Read More

बोर्डरको कष्ट र गोबिन्दको मृत्युले देखाएका दृश्य

हेमन्त गिरी जापान, टोकियो नाकाबन्दीको बेला सुनौली बोर्डर तिर तेल भर्न जान अलि अप्ठेरो महसूस हुन थालेपछि एकदिन बुद्धको जन्मस्थान लुम्बिनी नजिकैको कक्रहवा बोर्डर पार गरी भारतको भूमिमा पेट्रोल भर्न गइयो । हामी पेसा व्यवसाय गर्नेलाई नेताले झैं राष्ट्रवादका चर्का नारा लगाएर नहिंडेर सम्भव पनि थिएन । आफ्नो दैनिकीको लागि हिंडडुल नगरी हुँदैनथ्यो । त्यसको लागि इन्धन चहिन्थ्यो । त्यो सानो नाकाको दृश्यले मेरो मन नराम्रोसंग कुँडिएको थियो । दुई चक्के सवारी साधनलाई मात्र वारपारको अनुमति दिइने उक्त बोर्डरमा दसगजाको छेवैमा भारतीय चेकपोस्ट थियो । भारतीय जवानहरुले दसगजा वारी नै बाइकबाट उत्रेर डोर्याउँदै आउन हुकुम दिन्थे, हामी चुपचाप त्यसै...

Read More

के तपाई आफूलाई चिन्नु हुन्छ?

डा. बच्चु कैलाश कैनी । के तपाईले आफू म को हुँ भनेर चिन्नु भएको छ ? हामी अरुको बारेमा धेरै टिका टिप्पणी त गर्छौ तर हामी आफूले आफूलाई कति चिन्छौ ? हामी धेरैजसोले बिरलै मात्र आफ्नो गुण र दोषको बारेमा सोच्ने गर्छौ । मेरो बिचारमा मानिसको जीवनमा सुखी, खुसी र सन्तुष्ट हुनको लागि सबै भन्दा पहिले आफूले आफैलाई चिन्नु पर्छ । हामी जति समय अरुको बारेमा सोच्ने गर्छौ त्यो समय आफ्नो बारेमा सोच्ने र सोही अनुसार काम गर्ने हो भने जीवनमा धेरै उपलब्धि प्राप्त गर्न सक्छौ । हरेक मानिसको राम्रा र नराम्रा पक्ष वा गुण र अवगुण पक्कै हुन्छन...

Read More

किन चाहियो प्रवासमा पर्यटन दूत ?

विष्णु पौडेल पर्यटनदूत बन्नका लागि पैसा पो चढाउनु पर्ने रहेछ । पार्टीको सिफारिससंगै एनआरएनको सिफारिस मात्रले हुँदो रहेनछ सारै गाह्रो पो रहेछ भाई । एक जना महासयले अफ रेर्कड कुरा गर्नु भयो । मैले भने, ‘ए हो र दाई अव के गर्ने त ?’ खै के गर्ने के नगर्ने ? पैसा दिएर त नबन्ने भाइ । समाजसेवा गर्दै आएको हो । दिए दिन्छन्, नभए भै गो ? दूतको लागि सिफारिस हुन्छ, सम्बन्धित निकायमा फाइल पुग्छ अनि रोकिन्छ । प्रवासमा रहेका एउटै पार्टीका कार्यकर्ताबीच आरोप प्रत्यारोप चल्छ । फाइल अघि बढ्दैन अनि पैसाको चलखेल शुरु हुन्छ । पर्यटनदूतको लागि आफूलाई...

Read More

बाबुराम र रवीन्द्रको पार्टी कनेक्सन्

बोमलाल गिरी पछिल्लो संविधानसभा चुनावको अध्यावधिक तथ्यांक अनुसार एक सय ६४ दल निर्वाचन आयोगमा दर्ता भएका थिए । स्थानीय तहको निर्वाचनमा मान्यता पाउनका लागि ८१ वटा दलले दल दर्ताको सूचना दिएका छन् । पछिल्लो समय यी राजनीतिक दलभन्दा आफूलाई फरक दावी गर्ने दुई नयाँ पार्टी जन्मिएका छन्, बाबुराम भट्टराईको नयाँ शक्ति पार्टी र रवीन्द्र मिश्रको साझा पार्टी । भट्टराई युद्धको मोर्चाबाट संविधानसभा हुँदै प्रधानमन्त्री र अर्थमन्त्री समेत भइसकेका ‘टेष्टेड’ व्यक्ति हुन् । तर उनी आफूलाई निक्कै फरक ढंगले देशको मुहार फेर्ने दृढ संकल्प सहित नयाँ शक्ति पार्टी निर्माणमा होमिएका छन् । मिश्र पत्रकारिताको मोर्चाबाट राजनीतिको कखरा सिक्दै छन् ।...

Read More

रवीन्द्र मिश्र राजनीतिमा आउँदै गर्दा…

हेमन्त गिरी राजनीति बुझेको वा नबुझेको, बच्चा, युवा वा बृद्ध, जो कसैलाई पनि नेपाली राजनीतिको बारेमा सोध्नुभयो भने अधिकांशबाट एउटै जवाफ आउँछ,’ राजनीति फोहोरी खेल हो’ । नेपाली सनातन राजनीतिले स्थापित गरिदिएको सत्य भएर होला, मनमा जे भए पनि मान्छे मुखले यही बोल्छ । सत्य यो मात्र पनि होइन, सत्य अर्को पनि छ । मुखले जतीसुकै फोहोर हो भने पनि कुनै न कुनै रूपमा प्रत्येक नेपाली राजनीतिमा जोडिन चाहिं चाहन्छ । कोहि पर्दा पछाड़ीबाट त कोहि पर्दा अगाडी देखिने गरी । यो अर्को स्थापित सत्य हो नेपाली राजनीतिको । नेपालमा राजनीति गर्न सजिलो पनि छ । यदि राजनीति गरेर...

Read More

ओलीले देउवालाई उछिन्ने खतरा !

सचित देवकोटा नेपालको राजनीति सरल रेखामा हिडेको उदाहरण हतपत्ती भेटिन्न। बटारिरहनु र गञ्जागोल हुनु र भद्रगोल हुनु नेपाली राजनीतिको आम विशेषता बनेको छ। सम्झौता पालन नहुनु, समझदारीको सम्मान नगरिनु सामन्य जस्तै छ । त्यस्तै एउटा अर्को सम्झौता पनि खतरामा पर्न थालेको आशंका गर्न थालिएको छ। नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डबीच नौ- नौ महिना सत्ता चलाउने सम्झौता भएको थियो। निकै सकसपछि प्रचण्डले देउवासंग सम्झौता गरेर ओली नेतृत्वको सरकार ढालेका थिए। सम्झौताको पहिलो चरणमा प्रचण्ड प्रधानमन्त्री बनेका थिए। सम्झौता अनुसार अबका तीन महिनामा प्रचण्डले देउवालाई सत्ताको ताला चाबी बुझाउनु पर्ने हुन्छ । तर केही समय यताका...

Read More

के यो पनि भारतीय खेल नै हो त ?

सचित देवकोटा रणनैतिक हिसावले नेपालको भौगोतिक पोजिसन अत्यन्तै महत्वपुर्ण छ। भारत र चीनका बीच हुनुका फाइदा बेफाइदा दुबै छन् तर महत्व भने सधै उच्च छ। यति महत्वपुर्ण र अर्थपुर्णरुपमा अवस्थिति हुँदा पनि त्यसको फाइदा लिन नसक्नु, सधै कमजोर र क्षीण देखिनुमा हाम्रै आन्तरिक कारणहरु निर्णायक छन्। विदेशनीतिमा एकरुपता ल्याउन सकेका दिन नेपालको बार्गेनिङ क्षमता अर्कै हुनेछ। आफैमा मिल्न नसकेर बारम्बार विदेशीलाई खेल खेल्न दिने र त्यसैका विरोधमा पक्ष विपक्षमा बाँडिएर अन्तहीन दन्द्धमा अल्झिरहेन हाम्रो नियतीको अन्त्यले मात्र देशमा नयाँ आशाको सञ्चार गर्नेछ। नेपालमा छिमेकी भारत, चीन, युरोपेली युनियन र अमेरिकाले पर्याप्त मात्रमा स्वार्थका हिसावले चलखेल गर्ने गरेका लुकेको कुरा...

Read More